Każdy z nas doświadczył ból brzucha, najczęściej był on wywołany błędem dietetycznym. Bóle brzucha są częstym objawem chorób zlokalizowanych zarówno w obrębie jamy brzusznej, jak i poza nią. Ból może być powierzchniowy (wywodzący się z mięśni, tkanek miękkich) lub głęboki. Lekarze chirurdzy posługują się terminem ostry brzuch, który obejmuje ostre stany zapalne wymagające natychmiastowej interwencji, np.

• zapalenie wyrostka robaczkowego
• niedrożność mechaniczną jelit
• pęknięcie wrzodu żołądka
• dwunastnicy lub innego odcinka jelita
• ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego
• ostre zapalenie trzustki
• zmiany naczyniowe tętniak aorty

Przyczyny bólu brzucha

Zarówno poważne choroby jak i niegroźne dolegliwości brzuszne mogą rozpoczynać się podobnymi objawami. Jeśli jest to ból rozlany, to zazwyczaj nie jest objawem poważnej choroby. Ból zlokalizowany który wystąpił nagle i wykazuje tendencję do nasilania się może być zwiastunem poważnych problemów zdrowotnych.
Ból brzucha można podzielić na 3 grupy:

• bóle czynnościowe - które występują w przypadku zaparć stolca, hipolaktazji lub są związane z cyklem miesiączkowym
• bóle psychogenne - wywołane przez niekorzystny wpływ środowiska domowego, szkolnego, niekorzystnej sytuacji w miejscu pracy.
• bóle organiczne - spowodowane zmianami w układzie pokarmowym, moczowo-płciowym, a także zmianami zwyrodnieniowymi kręgosłupa, chorobami układu nerwowego, zapaleniem płuc, zawałem mięśnia sercowego, niektórymi zakażeniami wirusowymi, zaburzeniami metabolicznymi, alergią pokarmową, niekorzystnym wpływem niektórych leków (aspiryny) czy spożyciem alkoholu.

U dzieci przyczynę bólu brzucha udaje się ustalić tylko w ok. 10% przypadków.

Lokalizacja bólów brzucha:

• ból w nadbrzuszu (powyżej pępka) jest wywołany przez choroby żołądka i dwunastnicy ( np. chorobę wrzodową, nowotwory), a także w brzusznej postaci zawału serca
• ból w prawym podżebrzu - najczęściej jest objawem kolki jelitowej, spowodowanej nadmiarem gazów w jelitach;
• bóle w dole brzucha - w okolicy łonowej towarzyszą zapaleniu pęcherza moczowego; po stronie prawej mogą, być objawem zapalenia wyrostka robaczkowego.

Ból występujący na czczo sugeruje chorobę wrzodową dwunastnicy. Bóle występujące po jedzeniu mogą być objawem choroby wrzodowej żołądka.

Leczenie naturalne

Na szczęcie większość przypadków bólów brzucha jest niegroźna i ustępuje po pewnym czasie sama. W przypadku dziecka ważne jest żeby je uspokoić, co powinno przynieść ulgę, gdyż stres nasila dolegliwości bólowe.
Jeśli cierpimy na refleks żołądkowo-przełykowy, to powinniśmy spać na wysokości ułożonej poduszce, by zapobiec cofaniu się treści pokarmowej z żołądka do przełyku. Jeśli dołączają się inne objawy np. nudności, wymioty, gorączka lub gdy ból brzucha się nasila, należy niezwłocznie zasięgnąć porady lekarza. Przy słabej wyrażonych objawach, można zastosować jedną z podanych metod terapii.

Dietetyka

Należy zrezygnować z potraw tłustych, ciężko strawnych i kwaśnych, zwłaszcza przed snem, potraw wzdymających, np. kapusta i rośliny strączkowe (grochu, fasoli), smażenia i pieczenia z użyciem tłuszczu. W przypadku alergii pokarmowej trzeba wykluczyć z diety pokarmy uczulające. Posiłki powinny być spożywane o stałych porach, w spokojnej atmosferze, każdy kęs trzeba powoli przeżuwać. Należy unikać używek - alkoholu, mocnej kawy, herbaty, papierosów. Powinno się wypijać ok. 1.5-2 litrów wody dziennie. Należy przestać pić napoje gazowane, a także mleko, w przodku nietolerancji , zalecane są jogurty zawierające żywe kultury bakterii, gdyż prowadzą do uregulowania pracy przewodu pokarmowego, dotyczy to także osób z hipolaktazji, tzn. nie trawiących mleka i jego produktów. Sól i ostre przyprawy dobrze jest zastąpić ziołami (mięta, kminek, estragon)- poprawiają smak potraw i ułatwiają trawienie.

Homeopatia

Spośród wielu homeopatycznych stosowanych w przypadku bólów brzucha najczęściej zalecane są:

• Argentum nitr. - w dużej ilości gazów jelitowych i zgadze.
• Phosphorus - w towarzyszących wymiotach
• Carbo-veg - we wzdęciach żołądka
• Kalium bichrom - w nudnościach i wymiotach
• Lycopodium - w bólu i wiatrach
• Nux vomica - w dolegliwościach, które występują ok. 1 godziny po spożyciu posiłku lub gdy chcemy przeciwdziałać skutkom przejedzenia
• Pulsatilla - w nasileniu objawów po 2 godzinach od zjedzenia tłustego posiłku

Aromaterapia

Stosuje się olejki eteryczne, które mają działanie wiatropędne oraz zmniejszają kurcze jelit. Można je wykorzystywać w postaci ciepłych okładów. Rozcieńcza się wtedy kilka kropli olejku (kminkowego, rumiankowego lub majerankowego) w 100 ml ciepłej wody.

Ziołolecznictwo

Zalecane jest picie herbatek:

• z mięty - o działaniu rozkurczowym i przeciwzapalnym
• z rumianku - działa rozluźniająco
• z gorzknika kanadyjskiego - przy bólach kurczowych
• z imbiru - przy wzdęciu brzucha

Stosuje się również napary z cynamonu, melisy, kopru.

Hydroterapia

Ciepła lub gorąca kąpiel ma zwykle dobroczynne działanie, powoduje rozluźnienie, ułatwia pozbycie się nadmiaru gazów jelitowych i często prowadzi do ustąpienia dolegliwości. W zgadze powinno się pić, drobnymi łykami, wodę niegazowaną. W uporczywych zaparciach stosowane są lewatywy – zazwyczaj z ciepłej wody i mydła. Ten zabieg ma na celu usunięcie zalegających mas kałowych.

Psychoterapia

Bóle brzucha są często wywoływane przez stres, dlatego ważna jest umiejętność jego zwalczania. Służą temu: uregulowanie trybu życia, wypoczynek na świeżym powietrzu, zapewnienie odpowiedniego czasu snu.