Objawy chorób wątroby

Objawy upośledzenia czynności wątroby związane są z jednej strony z zaburzeniami detoksykacji, za którą w dużej mierze odpowiedzialna jest wątroba, z drugiej strony zaś z zaburzeniami czynności metabolicznej, jaką pełni ten narząd. W organizmie jest stałe wytwarzany w dużych ilościach amoniak i musi być on natychmiast zamieniany w wątrobie na mocznik, gdyż wywiera silnie toksyczne działanie na mózg, powodując objawy tzw. encefalopatii wątrobowej, której końcowym etapem jest śpiączka wątrobowa. Ponadto wątroba jest odpowiedzialna za syntezę wielu białek. Tak więc w przypadku upośledzenia jest funkcji poziom tych białek jest obniżony, a wyrazem tego mogą być obrzęki i wodobrzusze. Dochodzi także do zaburzeń w układzie krzepnięcia krwi, ponieważ zaburzona jest synteza czynników krzepnięcia. Nieprawidłowa jest także gospodarka hormonalna i witaminowa. Dochodzi do nagromadzenia się nadmiernej ilości niektórych hormonów np. estrogenów, czego skutkiem jest feminizacja - powiększanie się gruczołów piersiowych u mężczyzn. Upośledzony jest transport i wchłanianie witaminy A, D, E i K. Wreszcie, co bardzo istotne, zaburzony jest metabolizm bilirubiny i innych barwników żółciowych. Poziom bilirubiny, barwnika odpowiedzialnego za żółtawe zabarwienie skóry, jest zwykle podwyższony.

Pęcherzyk żółciowy to mały narząd umiejscowiony z tyłu wątroby, magazynujący żółć.

Przyczyny

Ostre zapalenie wątroby jest najczęściej powodowane przez jeden z wirusów zapalenia wątroby tzw. Wirus typu A,B,C,D lub E, wirus cytomegalii bądź inne rzadsze wirusy, ale może być także spowodowane przez czynniki toksyczne. Najczęściej występują dwie postacie choroby. Pierwsza z nich to zapalenie wątroby wywołane przez wirus typu A, potocznie zwane żółtaczką pokarmową. Źródłem zakażenia może być woda lub produkty spożywcze (w tym mleko). Okres wylęgania wynosi 15-50 dni. Zapalenie wątrobowe wywołane przez wirus typu B, zwane potocznie żółtaczką zakaźną lub wszczepienną, to druga z najczęściej występujących postaci żółtaczki. Zakażenie następuje poprzez źle wyjałowiony sprzęt medyczny oraz poprzez stosunki seksualne. Okołoporodowo dziecko może zakazić się od matki, która sama jest zakażona. Antygeny wirusowe znajdują się we krwi oraz w każdej wydzielinie i wydalinie człowieka zakażonego (ślina, nasienie, śluz, kał, mocz). Okres wylęgania wynosi 28-180 dni. Część przypadków, tj. 5-10% przechodzi w przewlekłe zapalenie wątroby, ale taka kolej rzeczy jest najbardziej charakterystyczna dla wirusa typu C.
Stłuszczenie wątroby jest określeniem morfologicznym, wskazującym na obecność nacieszenia lub zwyrodnieniem tłuszczowego wątroby. W początkowym etapie jest to proces odwracalny. Marskość wątroby jest chorobą przewlekłą, w której dochodzi do zmian zwyrodnieniowych, a także martwiczych w obrębie komórek wątrobowych. Może rozwijać się u osób nadużywających alkoholu, w przebiegu przewlekłego zapalenia wątroby, na podłożu zmian patologicznych w drogach żółciowych i z powodu przewlekle działających czynników toksycznych.
Kamica dróg żółciowych występuje najczęściej u osób otyłych, spożywających pokarmy wysokoenergetyczne i o małej zawartości błonnika, przewlekle leczonych lekami obniżającymi poziom cholesterolu oraz u kobiet długotrwałe przyjmujących estrogeny. Jest ona najczęstszą przyczyną ostrego zapalenia pęcherzyka żółciowego.

Kamienie żółciowe składają się najczęściej z soli wapnia i cholesterolu.

Najważniejsze konsekwencje zmian martwiczych wątroby:

• Gorsza eliminacja substancji toksycznych z krwi, czyli narastania objawów niewydolności wątroby.
• Tworzenie się wewnątrz organizmu innych dróg krwionośnych, tzw. Krążenia obocznego, które prowadzi tę ilość krwi, która nie może przepłynąć przez wątrobę.
• Żylaki przełyku, z których krwotok, jest czasami nie do opanowania.

Ziołolecznictwo

Zioła wątrobowe to zioła wzmacniające, tonizujące i stymulujące funkcję wątroby. Należą do nich:

• berberys zwyczajny
• kosaciec różnobarwny
• mniszek lekarski
• kora Fringetree
• gorzknik kanadyjski
• werbena pospolita
• pochrzyn
• szczaw kędzierzawy

Niekiedy stosuje się zioła wspomagające wątrobę, np.: goryczkę żółtą, bylicę piołun. Najszersze zastosowanie ma mniszek lekarski w postaci liści lub korzenia. W trakcie leczenia wątroby należy, także zadbać o dobre funkcjonowanie żołądka. W tym celu stosuje się wiązówkę błotną.
W chwili wystąpienia: żółtaczki poleca się stosowanie następującego odwaru: przetacznikowiec 1 część, mniszek lekarki 1 część, kora Fringetree 1 część gorzknik kanadyjski 1 część. Należy go pić po pół szklanki co dwie godziny, aż do ustąpienia objawów.

Sok z mniszka lekarskiego wskazany jest w kuracji wzmacniającej wątrobę i pęcherzyk żółciowy.

Skuteczna jest mieszanka następujących ziół:

• korzeń prawoślazu 2 część
• mniszek lekarki 1 część
• kora Fringetree 1 częś
• trzmielina purpurowa 1 część
• mahonia ostrolistna 1 część

Taką herbatkę pije się trzy razy dziennie. W kamicy żółciowej stosuje się następującą mieszankę:

• korzeń prawoślazu 2 część
• boldoa aromatyczna 1 część
• kora Fringetree 1 część
• gorzknik kanadyjski 1 część

Należy ją pić trzy razy dziennie. Zaleca się też herbatkę z rumianku, która działa przeciwzapalnie i rozkurczowo, jak również delikatnie stymuluje cały proces trawienia. Rozmaryn lekarski zaś zmniejsza zastój żółci w wątrobie i pęcherzyku żółciowym.

Dieta i odżywianie

Prawidłowe odżywianie jest niezbędne w leczeniu zaburzeń wątroby. Korzystne jest zmniejszenie spożycia tłuszczów i białek zwierzęcych oraz produktów nabiałowych, a zwiększenie ilości warzyw i owoców. W celu pobudzenia wytworzenia żółci i jej wydzielania należy jeść warzywa, takie jak: karczochy i cykorię. Czosnek i sok z cytrynowy zmniejszają poziom cholesterolu. Do przyrządzania potraw wskazane jest używanie oleju słonecznikowego lub oliwy z oliwek czy z szafranu łąkowego.

W chorobach wątroby zaleca się ograniczenie spożycia mięsa i ciężko strawnych posiłków.

Uzupełnieniem witamin i minerałów powinno odbywać się z umiarem z powodu niebezpieczeństwa kumulacji. W marskości wątroby należy dbać o prawidłową zawartość w diecie witamin B,C i K. Dobrym źródłem witaminy B są wątroba i nerki zwierzęce, ziarna i zielone warzywa oraz drożdże. Witamina C występuje w największych ilościach w owocach cytrusowych, witamina K natomiast w wątróbce i w nerkach, lucernie, źdźbłach traw i czarnej melasie. Niezbędny w diecie jest także chlor, znajdujący się w selerze, burakach, ogórkach, sałacie, cykorii i rzodkiewkach. Siarka natomiast jest mikroelementem aktywującym wiele enzymów wątrobowych, a znaleźć je można w kapuście, cebuli, czosnku, porze, rzodkiewkach i szpinaku.
W diecie osób ze schorzeniami dróg żółciowych należy zwiększyć podaż witaminy A. Szczególnie dużo tej witaminy zawiera sok z marchwi. O sok z selera wiadomo, że ma on właściwości powodujące rozpuszczanie kamieni żółciowych, a sok z buraków pomaga w oczyszczaniu jelit z nie strawnych resztek pokarmów.
Niezwykle ważną rzeczą jest nie tylko w chorobach dróg żółciowych, ale we wszystkich chorobach wątroby, dbanie o regularne wypróżnienia. W przeciwnym razie pokarm zalęgający w jelitach jest dodatkowym źródłem toksyn. W celu przeciwdziałania zaparciom, oprócz diety o wysokiej zawartości błonnika, można stosować syrop z laktulozą.

Aromaterapia

Ciepłe okłady na prawą stronę brzucha, z dodatkiem olejków eterycznych mogą złagodzić skurcze i kolkę. Używa się olejku lawendowego, majerankowego lub rozmarynowego.

Homeopatia

Przed zasięgnięciem porady u lekarza homeopaty można użyć do krótkotrwałego stosowania następujące preparaty:

• Bryonię - gdy występuje uczucie ciężkości w żołądku lub nudności, bóle głowy i zaburzenia czynności wątroby
• Nux vomica - w mdłościach porannych i niechęci do urozmaiconych posiłków.