Lęk jest powszechnym uczuciem, pojawiającym się w różnych trudnych i stresujących momentach ludzkiego życia. Nasila się zwłaszcza w sytuacjach kłopotliwych, przerastających możliwości radzenia sobie. W sytuacji, gdy lęk zaczyna dominować w życiu człowieka, uniemożliwia wykonywanie codziennych czynności oraz wywołuje uporczywe, natrętne myśli, stając się źródłem poważnego cierpienia, wówczas tak wysoki poziom lęku należy uznać za chorobę wymagającą leczenia (stan lękowy). Stan lękowy pojawić się może niezależnie od innych dolegliwości, będąc podstawowym problemem zdrowotnym. Określa się go wtedy jako pierwotny. Lęk wtórny występuje wówczas, gdy jego przyczyną są inne choroby psychiczne lub somatyczne.
Objawy stanów lękowych
Stan lękowy wiąże się z szeregiem psychicznych i somatycznych objawów, które niejednokrotnie nie pozwalają na normalną aktywność rodziną, zawodową czy społeczną.
Lęk przewlekły tak zwany wolno płynący:
- przejawy wzmożonej aktywności układu nerwowego
- przyspieszone tętno z uczuciem nieprzyjemnego kołatania serca
- pocenie się
- dyskomfortu w nadbrzuszu
- przyspieszony oddech
- zawroty głowy
- wysychanie błon śluzowych jamy ustnej
- biegunka
- nudności i wymioty
- brak apetytu
- uporczywy świąd skóry
- bezsenność
- uczucie ucisku w klatce piersiowej
- wzmożone napięcie ruchowe
- drżenie
- niepokój ruchowy
- napięciowe bóle głowy
- niemożność spokojnego rozluźnienia mięśni np. w czasie odpoczynku
- oznaki wyczerpania fizycznego i psychicznego
- ciągle bezpodstawne obawy i przewidywanie nieszczęścia
- poczucie klęski
- przesadny lęk o siebie i najbliższych
- męczący niepokój, którego przyczyny chore osoby nie potrafią podać.
Lęk napadowy: objawia się jako nagły, nieprzewidywalny atak paniki. Chory odczuwa:
- nagłe kołatanie serca
- duszność
- ból w klatce piersiowej zawroty głowy
- pojawia się także obawa śmierci
- utrata panowania nad sobą
Atak trwa od kilku do kilkunastu minut, częściej występuje u kobiet.
Lęk powoduje, że chory pragnie uciec od rzeczywistości i ukryć się przed światem, który go przytłacza.
Przyczyny stanów lękowych
Przyczyna lęku pierwotnego, czyli lęku samoistnego, pojawiającego się niezależnie od innych zaburzeń zdrowia, wciąż pozostaje nie wyjaśniona. Wśród przyczyn lęku wtórnego, a wiec występującego w efekcie innej choroby, wyróżnić można czynniki:
- psychologiczne - w przypadku, gdy skrajne obciążenia emocjonalne lub niezwykle silny zaburzają indywidualne zdolności przezwyciężenia problemów psychologicznych. Szczególnie podatne na ten rodzaj lęku są osobny o małych umiejętnościach przystosowywania się do niekorzystnych zmian;
- psychoanalityczne - związane z przeżytymi konfliktami w okresie wczesnego dzieciństwa oraz z nierozwiązanymi podświadomymi kłopotami, dotyczącymi najczęściej ważnych stref życia;
- behawioralne - w tych przypadkach lęk jest jakby wyuczoną, nawykową i podświadomą metodą odpowiedzi na sytuacje trudne;
- somatyczne - związane z chorobami somatycznymi, które zaburzając równowagę organizmu (oraz ze względu na cierpienie fizyczne) są źródłem stanu lękowego; do tej grupy przyczyn należy między innymi nadczynność tarczycy, choroby przewodu pokarmowego, stany skurczowe oskrzeli, jelit i naczyń krwionośnych, a także zespoły abstynencyjne.
Leczenie naturalne
Aromaterapia
Mieszaniny olejków relaksacyjnych z lawendy, bergamoty i geranium w oleju ze słodkich migdałów lub pestek brzoskwini zalecane są jako dodatki do kąpieli; terapia szczególnie przydatna w okresie znacznego nasilenia lęku i stresu.
Terapia Kwiatowa dr Bacha
- Polecane są na przykład: wiąz lub modrzew jeśli lęk łączy się z uczuciem bezsilności
- kasztanowiec czerwony ma pomagać w zwalczaniu lęków u osób zakochanej gdy wiążą się one z obiektem uczuć
- wreszcie przy nieznanej przyczynie lęku zalecana jest osika.
Homeopatia
Przykłady stosowanych preparatów:
- Calcium - jeżeli chory obsesyjnie boi się choroby psychicznej, ma kłopoty z pamięcią, odczuwa zimno oraz wykazuje skłonności do tycia;
- Tarentula - gdy stres nie pozwala na relaks nawet podczas snu, a układ nerwowy jest przeciążony z powodu nadmiernej pracy;
- Natrium mur. - jeśli chory negatywnie reaguje na próby pocieszenia, niechętnie przyjmuje lub nawet odrzuca propozycje pomocy, a także przy nadmiernym, nieuzasadnionym lęku o swoje zdrowie lub w przypadku urojeń ciężkiej choroby (hipochondria);
- Arsenicum - w przypadku zmęczenia, niepewności, w uczuciu zimna i w niektórych postaciach obsesji.
